KİMİN HARİKA BİR ÇALIŞAN OLDUĞUNU VE HANGİ ÇALIŞANIN HARİKA LİDERLER OLABİLECEĞİNİ NASIL ANLARSINIZ

Yetenekli Çalışanları İyi Yöneticilere Nasıl Dönüştürebilirsiniz? İyi takım çalışmasının yöneticilere ihtiyacı vardır ve iyi bir takımı zaten bir parçası olan birinden daha iyi kim yönetebilir?

Bu soruyu hazırladığımda cevabının da içinde olması benim için önemliydi. Çünkü. iyi takımları zaten parçası olan çalışanlardan ve ekipten daha iyi kimse yönetemez.Yöneticiler, bu yönetilen duruma ve çalışanlara yalnızca yön verir ve rehberlik ederler. İyi takımlar kendilerini yönetebilen çalışanlardan oluşmaktadır. Başarılı bir yönetici, aynı zamanda bir çalışan ve ekibin bir parçasıdır. Bu doğru takım çalışması mantığı ile çalışanlardan yönetici yapmak için doğru kişiyi seçmek göründüğünden çok daha zor olabilir. Bu düşünce ile çalışanlara odaklanacak olursak, işletme içindeki performanslarını gözlemleyerek hangi personelin lider kadrolara geçişleri sağlanabilir.

Bu geçişi sağlama, yeni bir yönetim rolünde başarılı olma ve yaygın hatalardan kaçınma konusunda oldukça büyük bir karardır.

Yönetici pozisyonuna başvuruda bulunması gereken çalışan kim olmalıdır?

Çalışanların yönetim potansiyelini belirlemek amacıyla öncelikle aşağıda sunacağımız bazı kategoriler oluşturulmalıdır. Ancak, öncelikle çalışanlara işin psikolojisini, duygusal durumunu ve bu unsurların personelden yöneticiye geçiş üzerindeki etkilerini anlatmak ve mentörlük sağlamak faydalı olacaktır. Bu süreci gerçekleştirebilmek için üç motivasyon duygusunu birleştirmemiz gerekmektedir.

Özerklik

Kendi kendini yönetme isteği, bireylerin kendi hayatları üzerinde kontrol sahibi olma arzusunu ifade eder. Bu kavram, bireylerin kendi kararlarını alma, seçimlerini yapma ve kendi hedeflerini belirleme özgürlüğünü içerir. Özerklik, aynı zamanda bireylerin kendi potansiyellerini keşfetmelerine ve geliştirmelerine olanak tanır, bu da onları daha bağımsız ve öz güvenli hale getirir.

Amaç

Anlamlı bir iş gerçekleştirme isteği, bireylerin hayatlarında bir anlam arayışını ve bu anlamı bulmak için çaba sarf etme motivasyonunu ifade eder. İnsanlar, yaptıkları işin veya faaliyetlerin kendileri için bir değer taşımasını ve topluma katkıda bulunmasını istemektedirler. Anlamlı bir amaç edinmek, bireylerin yaşamlarına derinlik katar ve onları daha kararlı hale getirir.

Ustalık

Becerilerin edinilmesi ve uygulanması, bireylerin belirli bir alanda yetkinlik kazanmaları ve bu yetkinliklerini pratikte kullanabilmeleri sürecini ifade eder. Ustalık, yalnızca teorik bilgi ile sınırlı kalmaz; aynı zamanda bu bilgilerin pratiğe dökülmesi ve deneyimle pekiştirilmesi gerekmektedir. Bireyler, ustalık kazandıkça kendilerine olan güvenleri artar ve bu da onları daha etkili ve verimli hale getirir. Ustalık, sürekli bir öğrenme ve gelişim sürecidir; bireyler, yeni beceriler edinmek ve mevcut becerilerini geliştirmek için çaba sarf etmelidirler.

Çalışanlar, yöneticileri tarafından üç ana kategori çerçevesinde motive edilmelidir. Bir çalışan teknik bir görevden yönetim pozisyonuna geçtiğinde, özerklik, amaç, ustalık ve iş akışının nasıl değişebileceği konusunda bilgilendirilmeli ve bu çalışanlara mentörlük desteği sağlanmalıdır. Yönetime geçiş yapan bir personelin, oldukça büyük bir yeni beceri seti geliştirmesi ve günlük iş faaliyetleri arasında diğer çalışanlarla köprü kurabilmesi gerekir. İş dünyasında iş akışını deneyimlemek adına şirketler çeşitli fırsatlar sunmaktadır. İş akışı, diğer işlerin yanı sıra, net hedefler ve eylemlerle birlikte hızlı geri bildirim ve hızlı aksiyon gerektirir. İş akışını deneyimlemek, çalışanların yalnızca daha üretken olmalarını sağlamakla kalmaz, aynı zamanda onları hem kısa hem de uzun vadede daha mutlu ve tatmin olmuş bireyler haline getirir. Pek çok çalışan, yönetici olduklarında özerklik kazanacaklarına inanır ve iş zamanlarını nasıl değerlendirecekleri konusunda daha fazla esnekliğe sahip olacaklarını düşünür. Ancak bu genellikle doğru değildir. Yönetim pozisyonları, genellikle daha fazla sorumluluk, yükümlülük ve dolayısıyla daha az esneklik ve özerklik getirir. Yönetici olduğunuzda, iş yaşamınıza daha fazla zaman ayırır ve daha yoğun bir şekilde çalışırsınız. Başarılı bir yönetici, çoğunlukla çalışan sorunlarını çözerken, iyi bir ekip oluşturmak için çalışanlarıyla iş birliği yapar ve işletme sorunlarını çözerken gerekli bazı beceri setlerini etkili bir şekilde kullanmalıdır. Bu beceri setleri arasında, yöneticinin mentörlük ve eğitici kişiliğe sahip olması önemli bir özellik olarak yer alır. Bir çalışanın yalnızca teknik yeteneklere sahip olması ve yönetime ilgi duyması, onun yöneticilik için yeterli olduğu anlamına gelmez. Başka bir deyişle, personel teknik açıdan geniş bir bilgi birikimine sahip olabilir ve işletmenin tüm teknik sistemini ve operasyonel kapasitesini kavrayabilir, ancak yöneticilik yalnızca teknik işlerle sınırlı değildir. Bir çalışan teknik pozisyondan yönetim pozisyonuna geçmek istediğinde bu geçişin özerklik, amaç, ustalık ve iş akışı üzerindeki etkileri kendisine açıklanmalı ve bu süreçte yöneticisi olarak rehberlik edilmelidir.

Bir yönetici adayı, teknik işlerin yanı sıra aşağıdaki durumlarla da ilgilenmeye hazır olmalıdır. Adayların seçiminde kullanılan yetenek özellikleri arasında bu durumlar da dikkate alınmalıdır.

Empati Yeteneği

Yönetici, bireysel görevlerde ve ekip çalışmalarında işletmeye katkı sağlayan biri olarak, insanlarla yoğun iletişim ve etkileşim içerisindedir. Farklı hedeflere, farklı kişiliklere ve yönetim zincirinin çeşitli seviyelerinde yer alan raporlar, mevkidaşlar, üst düzey yöneticiler, alt ekipler, teknik işler ve yönetici davranış modelleri gibi çeşitli konular, durumlar ve kişilerle etkileşimde bulunmalı, onların ihtiyaçlarını anlamalı ve onları etkilemelidir. Bir yöneticinin, diğer çalışanların duygularını anlamadan ve paylaşmadan sürdürülebilir bir başarı elde edebileceğine inanmıyorum. İyi bir yönetici, ekip içerisinde empati yeteneğinin gelişmiş olması gereken bir yönetim tarzını benimsemelidir.

Sistem Düşüncesi

Başarılı yöneticiler, işletmelerde her unsurun girdiler, çıktılar ve içsel durumlar olarak bir sistemin parçası olduğunun bilincindedir. Sistemler, çeşitli şekillerde yapılandırılabilir ve yönetilebilir. Ekip içerisinde dayanıklılık, sürdürülebilirlik ve sürekli gelişim için tasarlanması gereken etkili bir sistem mevcuttur. İyi yöneticiler, bu sistemler içinde iş kalıplarını tanıyabilen ve farklı işlem noktalarından fayda sağlamayı bilen kişilerdir.

Dürüstlük

Dürüst çalışanlar, üstün iş çıkarma isteğine sahip olup, denetlenip denetlenmediklerine bakılmaksızın iyi performans göstermek için kendilerini motive ederler. Eylem odaklı, sorumluluk sahibi ve dikkatli bir çalışma anlayışları vardır.

Değer Hizalaması

Her şirket veya çalışan grubu, neyin en önemli olduğunu, kararların nasıl alındığını ve hangi davranışların ödüllendirilip cezalandırılacağını tanımlayan örtük veya açık bir değerler kültürüne sahiptir. Bir yöneticinin bu değerler kültürüne verdiği tepkiler, şirketinkinden çok farklıysa, yönetici olarak başarılı olmaları zor olacaktır. Başarılı bir yönetici, şirketinin değerler kültürü ile uyum içinde hareket etmelidir.

Teknik Bilgi

Bir kişinin yöneticilik pozisyonuna geçmeden önce teknik açıdan yeterli durumda olması önemlidir. Ancak, bir yöneticinin ne düzeyde teknik bilgiye sahip olması gerektiği tamamen farklı bir konu ve tartışma konusudur. Yöneticinin, yeterli teknik temeli oluşturabilmek için kendi kendine öğrenme yeteneğine sahip olması gerekmektedir.

Başka Beceriler

Yöneticilerin ihtiyaç duyduğu başka, daha somut beceriler de bulunmaktadır. Çoklu görev yapabilme, işleri önceliklendirme ve diğer çalışanlarla net bir şekilde iletişim kurabilme gibi yetenekler önemlidir. Ancak, bu yeteneklerin hepsinin öğrenilebilir olduğuna inanıyorum.

Yukarıda belirtilen özelliklerin tümünün, yönetici adaylarında birbirini dengelemesi gerektiğini ifade edebiliriz. Empati, dürüstlük, değer uyumu ve temel teknik becerilere odaklanarak, çalışanlarınız arasından potansiyel yönetici adaylarını belirleme yeteneğinizi büyük ölçüde artırabilirsiniz.

Peki, bu özellikleri nasıl çalışan ekip arkadaşlarınızda fark edeceksiniz?

İşte dikkat edilmesi gereken bazı durumlar:

Çalışan, farklı işlerde, ekipler ve hedefler arasında koordinasyonu gerektiren projelerde başarılı bir geçmişe sahip midir? Yoksa başarıları, genellikle başkalarıyla koordinasyon gerektirmeyen işlerde mi yoğunlaşmaktadır?

Çalışanlar iş odaklı olarak daha üst düzeyde mi düşünmektedirler? Örneğin, bir sorunla karşılaştıklarında (özellikle tekrarlayan bir sorun), çalışan sorunu kendisi mi çözecek yoksa sorunun (genellikle ekip ya da şirket düzeyinde olan) ikinci dereceden kaynaklarını değerlendirip bunlar için düzeltici önerilerde bulunabilecekler mi?

Çalışanlar, ekipler ve projeler için önemli döngüleri tanıyıp aşabilir veya kısır döngüleri kırabilir mi? Bir soruna ne zaman daha uzun vadeli, daha temel bir çözümle yaklaşacaklarına ve ne zaman basit bir düzeltme ile ilerleyeceklerine karar verebilirler mi?

Sürekli olarak başkalarından öğreniyorlar ve başkalarına eğitim veya mentorluk yapıyorlar mı?

Şirketlerini ve ekiplerini, örneğin şirketle çalışmayı düşünen adaylara, etkili bir şekilde tanıtabiliyorlar mı?

Çalışanın herhangi bir yönetici kademesine geçişini yapmadan önce, onlara bunun uygun olup olmadığını değerlendirmenize yardımcı olması için personellerinizi kademeli olarak yönetime maruz bırakmak genellikle bir yöneticisi olarak akıllıca bir davranış olur. Örneğin, bir çalışanın bir stajyere mentörlük yapmasına veya yeni bir işe alım sürecine katılmasına olanak tanıyın. Ayrıca, bir projeye liderlik etmelerine veya düzenli toplantılar düzenlemelerine izin vermelisiniz. Bu şekilde, çalışanın yönetim becerilerini geliştirmiş olursunuz.

Yalnızca yönetimle gerçekten ilgilenen bir personelinizi geçişe teşvik edin ve onlara olabildiğince fazla destek sağlayın. Bu asla kolay bir değişiklik değildir, ancak başarılı olduğunda hem ekibiniz hem de yeni yöneticinizin kariyeri için çalışanlarınıza bir şans verin. Şirketlerde çalışan personeller içinden bazı yıldızlar çıkar ve bu yıldızların keşfi yöneticiliğin değerleri içinde yer almaktadır. Bir yönetici olarak ekiplerinizden ve çalışanlarınızdan yıldız oluşturmalı ve bu yıldızların keşfini yapmalısınız…